GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE SİNOP İLİ DURAĞAN İLÇESİ PEŞKİR DOKUMALARI

 

H. Serpil Ortaç

 

Türk kültürünün en zengin kaynaklarından birini oluşturan el sanatları içinde el dokumacılığı ayrı bir öneme sahiptir. Orta Asya’dan günümüze dokumacılık Türklerin başlıca uğraşısı olmuş, Anadolu’da ve gittikleri, yaşadıkları her yerde en güzel örnekleriyle ve çeşitliliği ile gelişmiştir.

 

Hammaddesi lif olan el sanatlarından dokumacılık mekikli, kirkitli, çarpana dokumalar olmak üzere farklı tekniklerden oluşmaktadır. İnce ürünlerde mekikli dokumalar kullanılmıştır. Mekikli el dokuması ile üretilen kumaşlar günlük hayatta ve özel günlerde kullanılmak amacıyla yapılan giysi, peşkir, uçkur, çevre ve çeşitli örtüler gibi ürünler için dokunmuştur.

 

Dokumalarda kullanılan hammaddelerde bölgelere göre farklılık göstermekte, buna paralel olarak ta kullanım alanı ve tekniklerde farklılıklaşmaktadır. Diğer dokuma türlerinde olduğu gibi mekikli dokumalarda da geçmişten günümüze gelen en önemli unsurlardan biriside kullanılan motiflerdir.

Mekikli dokumaların yaygın olarak yapıldığı ve kullanım yeriyle, motifleriyle geleneksel özellik taşıyan bir yörede Sinop ili Durağan ilçesidir. Durağan ilçesinde yapılmakta olan peşkirler, geçmişten günümüze devam eden, eskiden havlu olarak kullanılan, çeyizlerin vazgeçilmez ürünlerindendir. Yörede eskiden evlenme törenlerinde gelin ve damadın beline de peşkir bağlanırmış.

Bu bildiride Sinop ili Durağan ilçesi el dokumalarından peşkirlerin teknik ve motif özellikleri örneklerle sunulacaktır.